Bijt je puppy je de hele tijd? In je handen, in je broekspijp, in je enkels op het moment dat je richting de keuken loopt: je hebt het negeren al geprobeerd, je hebt een knuffel in zijn bek gestopt, je hebt hem omgeleid naar een speeltje en toch gaat het gewoon door. Je vraagt je af of jij iets verkeerd doet, of jouw pup misschien moeilijker is dan andere pups en of dit ooit over gaat.
Ik kan je geruststellen: puppybijten is normaal gedrag. Een pup verkent de wereld met zijn mond, dat is wat ze doen. Er is niks geks aan en ook niks dominants. En tegelijkertijd zie ik in de praktijk dat puppybijten een probleem is dat mede in stand gehouden wordt door de manier waarop wij als eigenaar omgaan met onze pup. En dat is een opening. Want als jij iets bijdraagt aan het probleem, kun je ook iets bijdragen aan de oplossing.
Ik ben Aniek Wendt, hondencoach en gedragsdeskundige. Via mijn Puppycursus XXL werk ik met puppy-eigenaren die vastlopen op precies dit onderwerp. In dit blog geef ik je 5 tips en lees je waarom slaap de eerste plek is om te kijken, wat jouw eigen bewegingen en ademhaling te maken hebben met het bijtgedrag van jouw pup, waarom te veel aandacht geven averechts werkt en wat het verschil maakt als je bewuster aanwezig bent.
Waarom bijt een puppy eigenlijk?
Een puppy bijt omdat hij de wereld ontdekt met zijn mond. Het is geen dominantie, geen agressie en ook geen slecht karakter. Het past gewoon bij zijn ontwikkeling en zal vanzelf minder worden naarmate je pup ouder wordt.
Dat betekent niet dat je er niks mee hoeft te doen. Je mag het gedrag zeker begeleiden en leren wat wel en niet kan. Maar het helpt enorm als je begrijpt dat er in de meeste gevallen meer aan de hand is dan alleen het bijten zelf. En juist daar liggen de kansen.
Tip 1: Heeft je puppy eigenlijk wel genoeg geslapen?
Een vermoeide puppy is een bijtrige puppy. Dit is voor mij altijd het eerste signaal. Een pup heeft 18 tot 20 uur slaap per dag nodig. Dat is aanzienlijk meer dan de meeste eigenaren denken.
In de praktijk merk ik dat we aan de voorkant veel te veel instoppen. We socialiseren, we doen activiteiten, we zijn voortdurend emotioneel en mentaal met onze pup bezig. We zeggen continu “nee, niet doen” en “kijk nou eens uit”. Dat is ook een vorm van overvragen. Zelfs als jij zelf niet lekker in je vel zit, voelt je pup dat. Alle informatie is al snel te veel informatie.
Zie je dat het bijten harder wordt? Dan is dat een signaal dat je pup al te moe is. De kans is groot dat hij al eerder had moeten gaan slapen. Zorg ervoor dat je pup sneller gaat slapen en voor het slapen minder doet. Wil je toch wat beweging geven? Doe dat dan op een rustige plek, zonder extra prikkels, zodat je pup niet ook nog emotioneel overbelast raakt.
Tip 2: Loop jij te snel door het huis?
Vertraag je bewegingen. Dat klinkt simpel, maar het maakt een opvallend groot verschil.
Ik denk aan een vergelijking die ik las toen mijn kinderen nog baby waren. Als je je bewegingen vertraagt bij het optillen of aankleden van een baby, draagt dat enorm bij aan de gemoedsrust van dat kind. Datzelfde geldt voor je pup. Bijtgedrag wordt erger op het moment dat wij haast hebben: als we de tafel aan het dekken zijn, als we snel naar de deur lopen, als het spitsuur is in een jong gezin.
Zie je dat je pup naar je toe komt? Vertraag dan. Maak je passen stevig, zet beide voeten op de grond en loop rustig door je huis. Visualiseer een cirkel om je heen en pak jouw ruimte. Dat hoeft helemaal niet vanuit een dominante instelling. Gewoon vertragen.
Tip 3: Hoe zit jij erbij als je je pup aait?
Adem eerst even in en uit. Dat is de reset die altijd werkt, voor jou en voor je pup.
Vraag jezelf voor je gaat zitten even af: waar hang ik met mijn hoofd? Hoe zit ik in mijn lijf? Ben ik gespannen, gehaast of geprikkeld? Jouw pup voelt dat. Als je merkt dat je zelf al een dag niet lekker in je vel zit, vraag je dan af of dit het juiste moment is om innig contact te zoeken. Als je er juist kriegelig of vurig van wordt, doe het dan even niet.
Als je je pup aait: doe dat rustig. Ga met je hand langzaam over zijn rug, borst en flanken. Ga niet meteen met een grote hand over zijn puppykopje heen. Bedenk hoe groot jouw hand is vergeleken met een kleine pup. Merk je dat je pup begint te bijten? Hou je handen dan stil en leg ze naast je neer of doe ze achter je rug. Stop dan even met aaien. Als je daarna denkt: volgens mij moet hij eigenlijk slapen, dan heb je het waarschijnlijk goed gezien.
Praktisch punt: zit niet in je mooiste kleding. Pups hebben scherpe tandjes, scherper dan het volwassen gebit dat er later aankomt. Als er dan een keer een tandje in je trui komt, wil je daar niet bij stil hoeven te staan.
Tip 4: Doe jij misschien te veel met je puppy?
We zitten continu aan onze pups. We willen ze aaien, met ze spelen, ze knuffelen. Dat is logisch want je hebt een hond en je wilt hem affectie geven. Maar veel pups kunnen die aanraking onvoldoende aan en dat resulteert in bijtgedrag.
In de praktijk merk ik ook dat we te wild doen: hoge stemmetjes, druk spelen, “ach wat ben je lief” met een piepstem. We fokken onze pup op met ons eigen enthousiasme en zijn dan verbaasd over het gedrag dat eruit volgt. We doen gewoon te veel.
Affectie hoeft trouwens helemaal niet per se te gaan over aanraken. Mijn huidige pup Manu ligt vaak gewoon met zijn kluifje of speeltje tegen me aan. Dat is ook een vorm van verbinding, en die is voor een hond net zo bevredigend als echte aanraking. Soms is het beste wat je kunt doen voor je pup: minder doen.
Tip 5: Waar is jouw aandacht eigenlijk op dit moment?
We leven in een tijd vol prikkels. Onze aandacht is altijd en overal en nergens. En doordat die niet bij onszelf is, is die ook niet bij onze hond.
Ik vergelijk het altijd zo: stel je zet een pot snoep op tafel, je zegt niks tegen de kinderen en vervolgens ga je scrollen op je telefoon. Het kind pakt een snoepje en ineens ben jij er wel. Dat is ook wat we bij pups doen. We zijn er niet echt, maar op het moment dat er iets misgaat zijn we er ineens volledig. Dat is een beetje onredelijk.
Kijk eens goed naar je pup. Misschien draait hij zijn kop weg, wil hij weglopen, laat hij oogwit zien of heeft hij grote pupillen. Misschien likt hij zijn bek af als jij hem aait. Dat zijn allemaal signalen. Een pup die moe is laat ook andere tekens zien: mondhoeken strak, veel hijgen, tong ver uit de mond. Als je dat ziet ben je al te laat. Aanwezigheid is een van de krachtigste dingen die je kunt bieden aan je pup. Niet je telefoon wegleggen als het misgaat, maar erbij zijn als het nog goed gaat.
Is er ook een lichamelijke oorzaak mogelijk?
Ja, zeker. Gedrag staat in directe relatie met het lichamelijke welzijn van je hond. Ik zou altijd alert zijn op een bezoekje bij de osteopaat of fysiotherapeut. Tandjes wisselen is bijvoorbeeld een concrete fysieke oorzaak van bijtgedrag waar weinig eigenaren aan denken. Ook darmklachten of verkeerde voeding kunnen zorgen voor onrust en prikkelbaarheid bij een pup. Kijk daar eens naar als de bovenstaande tips onvoldoende verandering brengen.
Conclusie: puppybijten gaat over meer dan alleen de hond
Met de vijf tips uit dit blog heb je concrete aanknopingspunten om puppybijten anders te benaderen. Niet met een quick fix gericht op het gedrag zelf, maar door te kijken naar de lagen eronder: slaap, jouw eigen tempo, hoe je erbij zit, hoeveel je doet en of je echt aanwezig bent.
Puppybijten is een van de meest voorkomende frustraties voor nieuwe hondeneigenaren, en het wordt onbewust vaak in stand gehouden door dingen die we zelf doen.
In mijn werk als hondencoach zie ik dagelijks hoe veel eigenaren al een groot verschil maken door simpelweg minder te doen, rustiger te bewegen en bewuster aanwezig te zijn. Kleine aanpassingen met een grote uitwerking.
Wil je hier verder mee? In de Puppycursus XXL neem ik je stap voor stap mee door de opvoeding van je pup. Van slaap en grenzen tot lichaamstaal en verbinding. Zodat je niet alleen het bijten aanpakt, maar een stevige basis legt voor de rest van jullie leven samen.
Veelgestelde vragen over puppybijten – FAQ
Wanneer gaat een puppy stoppen met bijten?
Puppybijten hoort bij de ontwikkeling van een pup en wordt vanzelf minder naarmate hij ouder wordt. Maar het verdwijnt niet zomaar zonder begeleiding. Je mag het gedrag begeleiden en grenzen stellen. Tegelijkertijd helpt het als je de onderliggende oorzaken aanpakt, zoals te weinig slaap of te veel prikkels.
Mijn puppy bijt heel hard: is dat normaal?
Als het bijten harder wordt, is dat vaak een teken dat je pup te moe of overprikkeld is geraakt. Het is een signaal en geen karaktertrek. Kijk eerst naar slaap en naar hoeveel prikkels en aandacht je pup op een dag krijgt.
Helpt het om je pup te negeren als hij gaat bijten?
Negeren alleen is zelden genoeg. Het kan onderdeel zijn van je aanpak, maar als het onderliggende probleem niet wordt aangepakt, zoals vermoeidheid, overprikkeling of te veel informatie vanuit de eigenaar, blijft het bijten terugkomen.
Hoeveel slaap heeft een puppy nodig?
Een puppy heeft 18 tot 20 uur slaap per dag nodig. Dat is veel meer dan de meeste eigenaren verwachten. Te weinig slaap is een van de meest voorkomende oorzaken van bijtrig en prikkelbaar gedrag bij jonge honden.
Kan ik mijn puppy nog wel knuffelen als hij bijt?
Ja, maar let op hoe je het doet. Beweeg rustig, aai hem langzaam over rug en flanken en let op zijn lichaamssignalen. Likt hij zijn bek af, draait hij zijn hoofd weg of wordt hij juist drukker? Dan is het een goed moment om te stoppen. Affectie hoeft ook niet per se te gaan over aanraken. Een pup die rustig tegen je aan ligt is ook verbinding.
